Bydd gwaith trwsio gwerth £25 miliwn yn cael ei wneud ar Draphont Abermaw er mwyn ei gwarchod ar gyfer pobl leol ac ymwelwyr yn y dyfodol.

Bydd y gwaith ar y strwythur rhestredig Gradd II* yn cynnwys ailosod nifer fawr o rannau pren a metel y draphont, yn ogystal ag ailosod y trac cyfan.

Dywedodd Bill Kelly, Cyfarwyddwr Llwybrau Cymru a’r Gororau Network Rail:

“Traphont Abermaw yw un o’r strwythurau enwocaf a mwyaf adnabyddus yng Nghymru a’r unig bont bren fawr sy’n dal i gael ei defnyddio.

“Rydym yn buddsoddi £25 miliwn i wneud y gwaith trwsio  mwyaf yn hanes y bont, gan warchod ein treftadaeth ddiwydiannol a sicrhau y gall y cysylltiad trafnidiaeth hanfodol hwn barhau i wasanaethu’r bobl leol ac ymwelwyr, pan ddaw’r amser, am genedlaethau i ddod.

“Rydym wedi bod yn gweithio’n agos gyda Cadw, Cyngor Sir Gwynedd a rhanddeiliaid eraill ers nifer o flynyddoedd i ddatblygu ein cynlluniau. Hoffwn sicrhau’r gymuned leol ein bod wedi addasu’r cynlluniau hyn er mwyn gwneud yn siŵr ein bod ni’n dilyn canllawiau’r Llywodraeth yn ystod y pandemig Covid-19.” 

Dywedodd Simon Hart, Ysgrifennydd Gwladol Cymru:

“Mae Traphont Abermaw yn rhan eiconig o dreftadaeth rheilffyrdd Cymru ac rwy’n falch ei bod yn elwa ar ran o’r buddsoddiad gwerth £2 biliwn gan Lywodraeth y DU yn rhwydwaith Cymru a’r Gororau er mwyn ei gwarchod a’i thrwsio. Bydd y gwaith trwsio gan Network Rail yn diogelu’r cysylltiad pwysig rhwng Machynlleth a Phwllheli ac yn gwarchod rhan boblogaidd o’r llwybr ar hyd arfordir Cymru.

“Ynghyd â’r buddsoddiad gwerth £8.5 biliwn yn nhrenau Intercity Express Great Western Railway a thrydaneiddio’r llinell rhwng Llundain Paddington a de Cymru, a diweddariadau i reilffyrdd gogledd Cymru, mae Llywodraeth y DU yn sicrhau gwelliannau i seilwaith y rheilffyrdd ac yn gwella teithiau i deithwyr ym mhob rhan o Gymru.”

Dywedodd  Ken Skates, Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru:

“Rwyf wedi gweld drosof fy hun pa mor bwysig yw’r draphont i’r gymuned, felly mae’r buddsoddiad hwn i’w groesawu. Yn ogystal â bod yn gysylltiad trafnidiaeth pwysig, mae’n seilwaith sy’n arwyddocaol yn hanesyddol, ac rwy’n edrych ymlaen at weld y cynlluniau hyn yn symud yn eu blaen.”

Dywedodd James Price, Prif Swyddog Gweithredol Trafnidiaeth Cymru:

“Rwyf wrth fy  modd bod Network Rail yn gwneud y buddsoddiad mawr hwn er mwyn diogelu dyfodol y strwythur eiconig hwn a Llinell Arfordir y Cambrian. Daw’r buddsoddiad hwn ochr yn ochr â’n buddsoddiad ninnau mewn trawsnewid gwasanaethau ledled rhwydwaith Cymru a’r Gororau, gan gynnwys trenau newydd sbon a gwasanaethau ychwanegol ar gyfer Llinell Arfordir y Cambrian yn y blynyddoedd i ddod.  

“Rydym ni’n cydweithio er mwyn sicrhau y bydd cyn lleied o darfu ag sy’n bosibl i’n teithwyr tra bydd y gwaith yn cael ei wneud. Oherwydd y bydd effaith ar ein gwasanaethau, mae’n bwysig i unrhyw un sy’n teithio ar Linell y Cambrian wirio manylion ei daith cyn cychwyn arni, rhag ofn y caiff ein hamserlenni eu newid. Gallwch wneud hyn trwy fynd i wefan Trafnidiaeth Cymru www.tfwrail.wales neu ddefnyddio ap Trafnidiaeth Cymru.”

Dywedodd Liz Saville Roberts AS:

“Rwy’n falch bod Network Rail wedi pennu amserlen bendant ar gyfer adfer y strwythur eiconig hwn, yr unig bont reilffordd bren fawr sy’n dal i gael ei defnyddio heddiw.

“Bydd y buddsoddiad sylweddol hwn yn diogelu Traphont Abermaw ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol, gan gryfhau cysylltiadau ymysg cymunedau ar hyd arfordir y Cambrian a gwasanaethu fel cysylltiad twristiaeth hollbwysig.

“Ni fyddai dim o hyn wedi bod yn bosibl heb gydweithredu effeithiol rhwng yr asiantaethau partner a rhanddeiliaid lleol. Rwy’n edrych ymlaen at weld sut y bydd y gwaith yn mynd yn ei flaen.”

Er mwyn lleihau effaith y gwaith, mae wedi cael ei gynllunio’n ofalus iddo gael ei gwblhau dros dair blynedd – gan gau’r draphont o’r 19eg ganrif yn llawn am dri chyfnod byrrach, yn hytrach na’i chau unwaith am gyfnod hirach. Bwriedir ei chau am y tro cyntaf yn yr hydref eleni, pan fydd y gwaith o adfer y rhannau pren o’r bont yn dechrau. Bydd y gwaith paratoi yn dechrau ym mis Mehefin.

Mae Network Rail wedi addasu’r cynlluniau er mwyn sicrhau y gellir cyflawni’r gwaith yn ddiogel yn unol â chanllawiau’r Llywodraeth.

Gwahoddir aelodau o’r gymuned leol i ddeialu i mewn i alwad gynadledda gyda thîm y prosiect er mwyn cael gwybod mwy am y gwaith a gofyn cwestiynau. Bydd yr alwad yn cael ei chynnal ar:

Nos Fercher 3 Mehefin am 6pm ar rif Rhadffôn 0800 012 1325 (cod cyfrin 591 166#)

Gellir gweld rhagor o wybodaeth am y prosiect yma: www.networkrail.co.uk/barmouth.

Ffeithiau am Draphont Abermaw

  • Saif ar linell Arfordir y Cambrian rhwng Pwllheli a Machynlleth, yn ardal Cyngor Sir Gwynedd a Pharc Cenedlaethol Eryri.​
  • Fe’i hadeiladwyd yn 1864 ar draws aber afon Mawddach.​
  • Rhestredig Gradd II*
  • Traphont Abermaw yw’r unig bont bren fawr sy’n dal i gael ei defnyddio
  • 820m yw ei hyd: 700m yn bren/120m yn fetel​
  • Fe’i hadeiladwyd yn wreiddiol â phont godi ar y pen gogleddol. Codwyd pont droi ddur yn lle honno yn 1900.