Mae Network Rail a’i brif gontractwr, Alun Griffiths (Contractors) Ltd, yn gweithio gyda’i gilydd i ailagor llinell Dyffryn Conwy i deithwyr cyn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanrwst.

Bydd y rhan o’r llinell o Gyffordd Llandudno i Ogledd Llanrwst yn ailagor i deithwyr ar ddydd Iau 18 Gorffennaf a bydd gweddill y llinell yn ailagor ar ddydd Mercher 24 Gorffennaf.

Cafodd y llinell, sy’n rhedeg o Gyffordd Llandudno i Flaenau Ffestiniog, ei chau ar 16 Mawrth oherwydd llifogydd sylweddol, a achoswyd gan gyfuniad o lanw uchel a system gwasgedd isel yn sgil storm Gareth.

Oherwydd y difrod helaeth, roedd angen gwaith atgyweirio sylweddol ar chwe milltir o drac, gorsaf Dolgarrog, deg croesfan wastad a naw o gwlfertau.

Ers cau’r llinell mae timau wedi symud ymaith deunyddiau tirlithriad, ailosod balast, ailwampio croesfannau gwastad, dylunio a gosod cwlfertau llifogydd ac adeiladu argloddiau, er mwyn adfer y trac yn ddiogel.

Bydd gorsaf Dolgarrog yn aros ar gau am y tro er mwyn gosod platfform newydd yn lle’r un a ddifrodwyd gan y llifogydd.

Yn ogystal â’r gwaith adfer mawr, mae Network Rail wedi cynyddu cyflymder y llinell trwy Faenan, ar y rhan rhwng Dolgarrog a Gogledd Llanrwst, o 30mya i 45mya.

Pan oedd y llinell ar gau, manteisiodd Network Rail ar y cyfle i gwblhau amrywiaeth o waith cynnal a chadw ac adnewyddu. Roedd hyn yn cynnwys adolygu’r terfyn cyflymder hwn, a osodwyd yn sgil llifogydd yn ystod y 1980au. Erbyn hyn mae terfyn cyflymder y llinell wedi’i gynyddu i 45mya unwaith eto, gan ddarparu gwasanaeth mwy dibynadwy i deithwyr.

Er mai gwaith brys oedd hwn, ymrwymodd Network Rail a Griffiths i ddefnyddio cyflenwyr lleol ar gyfer popeth o fariau atgyfnerthu (rebar) a choncrid i gyflenwyr bwyd, gan gynnwys sicrhau 9,500 o dunelli o arfogaeth greigiau a 3,000 o dunelli o falast o chwareli lleol.

Roedd cynaliadwyedd yn un o flaenoriaethau’r prosiect. Ailgylchwyd 91 y cant o’r deunyddiau tirlithriad a symudwyd o’r safle yn ystod y prosiect, ac ailddefnyddiwyd oddeutu 5,000 o dunelli o uwchbridd ar y safle.

Mae’r holl staff sy’n gweithio ar y prosiect yn gallu teithio i’r safle o fewn awr, ac mae’r holl lystyfiant a bonion coed wedi cael eu rhoi i gyfleuster ailgylchu lleol yn y Dyffryn i gael eu troi’n fiomas.

Dywedodd Bill Kelly, cyfarwyddwr llwybrau Network Rail, Cymru a’r Gororau: “Hoffem ddiolch i deithwyr a’r gymuned leol am eu hamynedd yn ystod y gwaith i atgyweirio’r difrod helaeth i linell Dyffryn Conwy.

“Rydym yn cydnabod pwysigrwydd yr Eisteddfod Genedlaethol i Gymru, ac wrth ein bodd y gallwn ailagor y llinell i deithwyr cyn y digwyddiad gwych hwn.

“Rydym wedi gweithio’n agos â’n partner, Griffiths, i gwblhau’r gwaith atgyweirio mawr hwn ar y llinell, a gyda Thrafnidiaeth Cymru, i gadw teithwyr i symud, gan ddarparu bysiau yn lle trenau pan oedd y llinell ar gau.”

Dywedodd Shaun Thompson, Cyfarwyddwr Rheilffyrdd Griffiths: “Rwyf wrth fy modd bod ein tîm yng ngogledd Cymru wedi cydweithio unwaith eto â Network Rail, er mwyn ailadeiladu ac ailagor llinell Dyffryn Conwy mewn pryd ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanrwst.

“Cafodd y gwaith ei wneud mewn modd diogel a chynaliadwy. Rydym wedi cyflogi pobl leol, defnyddio cyflenwyr lleol ac wedi ailgylchu mwy na 90 y cant o’r deunydd llifogydd.

“Hoffem ddiolch i deithwyr a’r gymuned leol am eu hamynedd yn ystod y gwaith.”

Dywedodd Cyng. Philip C Evans, Cadeirydd Partneriaeth Rheilffordd Dyffryn Conwy: “Mae hyn yn newyddion gwych a fydd yn cael eu croesawu gan holl ddefnyddwyr y rheilffordd yn yr ardal.

“Dylid llongyfarch Network Rail, ei staff proffesiynol a’i gontractwyr ar y gwaith ardderchog maen nhw wedi’i wneud i sicrhau bod y llinell ar agor mewn da bryd ar gyfer yr Eisteddfod yn Llanrwst.”

Dywedodd Colin Lea, Cyfarwyddwr Profiad Cwsmeriaid Trafnidiaeth Cymru: “Mae'n newyddion gwych bydd y llinell yn ailagor ar ôl misoedd o waith caled gan ein partneriaid yn Network Rail ac rydym yn edrych ymlaen i redeg gwasanaethau yno eto i'n cwsmeriaid.

“Mae llinell Dyffryn Conwy yn rhan hynod o bwysig o'n rhwydwaith, felly mae ei cholli i lifogydd am bedwar mis wedi bod yn ergyd chwerw.

“Ar hyn o bryd rydym yn gweithio ar gynllun trên helaeth ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol i sicrhau bod cludiant i'r digwyddiad yn rhedeg yn esmwyth.”

I ddathlu ailagor y llinell, mae Network Rail a Gwasanaethau Rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru yn cynnig taith ar drên stêm ar ddydd Sadwrn 3 Awst. Bydd tocynnau ar gyfer y trên, a fydd yn rhedeg o Gaer i Flaenau Ffestiniog, ar gael i’r cyhoedd eu prynu Dydd Llun 22 Gorffennaf. Bydd manylion am sut i brynu tocynnau ar gael yn fuan.